Kies Nederlands Switch to English
Roze Spreeuw
Roodkeelnachtegaal
Hoogwoud


Even geduld...
Glanstroepiaal over Kamperhoek

Op 8 april 2013 bracht ik voor het eerst een bezoek aan de befaamde trektelpost Kamperhoek bij Swifterband in Flevoland. Voor veldwerk moest ik deze week meermalen naar Flevoland afreizen en ik meende dat een korte telling wel in te passen viel. Maar al snel na aankomst besefte ik dat het die dag niet meer van veldwerk zou komen. De ene na de andere groep Houtduiven Columba palumbus trok langs en ook talloze andere soorten vlogen in hoge aantallen voorbij. Daaronder waren de nodige Grote Lijsters Turdus viscivorus die op meer dan 400 m ten zuidoosten van de telpost evenwijdig met de hoogspanningsleiding het Ketelmeer overstaken. Het viel mij op hoe bedreven Mervyn Roos was om alle vogels die 'zijn telpost' passeerden op naam te brengen, zelfs op grote afstand en bij slecht licht.

Om 10:45 viel mijn oog op een forse zangvogel die in dezelfde baan vloog als de eerdere Grote Lijsters. Ik was gelijk gealarmeerd maar ook met stomheid geslagen. Ik greep naar mijn camera en mompelde zoiets als: "wat vliegt daar voor gekke grote lijster?" Ton Lakeman die naast mij zat pikte de vogel snel op en terwijl ik drie foto's maakte zagen we hem het Ketelmeer opvliegen en - naar het leek - naar de Noordoostpolder verdwijnen. MR kreeg nu de vogel in beeld en slaakte een luide kreet, zodat ook de overige tellers (Thijs Knol en Guido Berger) doorkregen dat er iets bijzonders vloog. Wonderbaarlijk genoeg was de vogel afgebogen en vloog hij recht onze kant op. MR kon zodoende een serie foto's maken, voordat de vogel alsnog - tegen de vrij krachtige oostenwind in - het Ketelmeer overstak. Het ging om een glanzend zwarte zangvogel met een opvallend gevormde lange staart. Hij leek op een troepiaal (grackle) Quiscalus maar de gedachte aan allerlei andere uitheemse soorten maakte het lastig om de determinatie ter plekke rond te krijgen. Veel tijd voor napraten was er bovendien niet; er moest weer geteld worden ...

Glanstroepiaal Quiscalus quiscula Bronzed Grackle, Kamerhoek, Flevoland, 8 april 2013 (Roy Slaterus)Glanstroepiaal Quiscalus quiscula Common Grackle, Kamperhoek, Flevoland, 8 april 2013 (Roy Slaterus)

Glanstroepiaal Quiscalus quiscula Common Grackle, Kamerhoek, Flevoland, 8 april 2013 (Mervyn Roos)Glanstroepiaal Quiscalus quiscula Common Grackle, Kamperhoek, Flevoland, 8 april 2013 (Mervyn Roos)

Glanstroepiaal Quiscalus quiscula Common Grackle, Kamerhoek, Flevoland, 8 april 2013 (Mervyn Roos)
Glanstroepiaal Quiscalus quiscula Common Grackle, Kamperhoek, Flevoland, 8 april 2013 (Mervyn Roos)

Glanstroepiaal Quiscalus quiscula Common Grackle, Kamerhoek, Flevoland, 8 april 2013 (Mervyn Roos)
Glanstroepiaal Quiscalus quiscula Common Grackle, Kamperhoek, Flevoland, 8 april 2013 (Mervyn Roos)

Glanstroepiaal Quiscalus quiscula Common Grackle, Kamerhoek, Flevoland, 8 april 2013 (Mervyn Roos)
Glanstroepiaal Quiscalus quiscula Common Grackle, Kamperhoek, Flevoland, 8 april 2013 (Mervyn Roos)

Glanstroepiaal Quiscalus quiscula Common Grackle, Kamerhoek, Flevoland, 8 april 2013 (Mervyn Roos)
Glanstroepiaal Quiscalus quiscula Common Grackle, Kamperhoek, Flevoland, 8 april 2013 (Mervyn Roos)

Glanstroepiaal Quiscalus quiscula Common Grackle, Kamerhoek, Flevoland, 8 april 2013 (Mervyn Roos)
Glanstroepiaal Quiscalus quiscula Common Grackle, Kamperhoek, Flevoland, 8 april 2013 (Mervyn Roos)

Glanstroepiaal Quiscalus quiscula Common Grackle, Kamerhoek, Flevoland, 8 april 2013 (Mervyn Roos)
Glanstroepiaal Quiscalus quiscula Common Grackle, Kamperhoek, Flevoland, 8 april 2013 (Mervyn Roos)

Na bestudering van de gemaakte foto's werd duidelijk dat het inderdaad een troepiaal betrof. Het formaat (iets groter dan Grote Lijster), het lichte oog, de stevige snavel, de typische staart en de vleugelvorm pasten perfect op Glanstroepiaal Q quiscula (Common Grackle). Het contrast tussen de blauwpaars glanzende kop en hals en de bruinbronzen glans op het lichaam en de vleugeldekveren wees op de ondersoort Q q versicolor ("Bronzed Grackle"). Deze combinatie van kenmerken sloot bovendien de overige soorten grackles uit. Zo zijn Langstaarttroepiaal Q mexicanus en Bootstaarttroepiaal Q major groter en langgerekter met een nog langere staart. De verschillen met de kleinere Nicaraguaanse Q nicaraguensis, Antilliaanse Q niger en Caribische Troepiaal Q lugubris zijn subtieler maar deze missen onder meer de bruinbronzen glans op het lichaam en de vleugeldekveren.

Glanstroepiaal komt in grote delen van Noord-Amerika algemeen voor. Tijdens trektellingen in het oosten van Noord-Amerika is het vaak zelfs een van de algemeenste soorten. Langs de Amerikaanse oostkust trekt de soort noordwaarts tussen half februari en half april. De ondersoort Q q versicolor is een trekvogel die broedt in Canada (onder meer op Newfoundland) en in delen van de VS en overwintert tot in Texas, VS. Wat betreft verspreiding en trekgedrag lijkt hij op enkele andere zangvogelsoorten die als (waarschijnlijke) dwaalgast in Europa zijn vastgesteld, onder meer op Bruinkopkoevogel Molothrus ater. Ook wordt de soort in Noord-Amerika met enige regelmaat buiten het reguliere verspreidingsgebied waargenomen, onder andere op Bermuda (c 1000 km uit de kust).

Dat de vogel van Kamperhoek een wilde vogel betrof moet daarom als serieuze mogelijkheid worden beschouwd. In Europa is slechts één eerder geval bekend, namelijk van een vogel van eind maart tot c. 20 april 1970 bij Gevninge in Denemarken. Hoewel de vogel geen tekenen
van gevangenschap vertoonde is dit geval echter niet geaccepteerd voor
de nationale lijst.

Roy Slaterus

24187 views

Reacties:

reactie
Door: Max Berlijn, maandag 15 april 2013 16:44
"Voor het eerst een bezoek" hoeveel geluk kan je hebben Roy, top, nieuwe voor NL zou ik zeggen!
reactie
Door: dominique verbelen, maandag 15 april 2013 18:44
O jee. Het onvermoeibaar enthousiasme van Max voor de kooivogelhouderij is nog voor geen haar gemilderd. Als ie zelfs uitroeptekens begint te plaatsen bij een Glanstroepiaal lijken we verder weg dan ooit voorheen ...
reactie
Door: Garry Bakker, maandag 15 april 2013 19:24
Verder weg waarvan? De waarheid? Geestig.
reactie
Door: Hans Bossenbroek, maandag 15 april 2013 20:54
Nog steeds een Rode Rotslijster?
reactie
Door: David Uit de Weerd, maandag 15 april 2013 21:56
Hmmm, gaaf! Wel mis ik in het artikel info of de soort veel als kooivogel gehouden wordt.
reactie
Door: Gijsbert van der Bent, dinsdag 16 april 2013 00:06
Is er eigenlijk nog een piepje (DBAlert) uitgegaan? Ik heb in ieder geval niets gekregen. Best een interessant geval. Over de Puinhoop is ooit een overtrekkende Noord-Amerikaanse spechtensoort waargenomen (welke was dat ook alweer?), maar deze vogel van de Kamperhoek lijkt me betere papieren te hebben.
reactie
Door: August van Rijn, dinsdag 16 april 2013 00:07
In heb in het verleden wel eens een koppel gezien onder de naam Purper Troepiaal ( of Purperkoptroepiaal ). Daar lijkt deze soort op.
reactie
Door: Garry Bakker, dinsdag 16 april 2013 18:12
Nu inclusief Mervyn zijn foto's!
Gewijzigd op: 2013-04-16 18:12:52
reactie
Door: Gert Ottens, dinsdag 16 april 2013 19:51
Op deze foto's is in ieder geval duidelijk te zien dat het inderdaad de meest noordelijke ondersoort versicolor betreft, die qua trekgedrag ook het meest voor de hand ligt om hier evt. op te duiken. Ik weet niet hoe het met deze (onder)soort zit in gevangenschap, maar doorgaans worden inheemse soorten vanuit Noord-Amerika maar bijzonder weinig uitgevoerd.
Gewijzigd op: 2013-04-16 19:51:19
reactie
Door: Marc Guyt / www.agami.nl, dinsdag 16 april 2013 20:15
strakke waarneming in ieder geval en scherp gereageerd!
reactie
Door: Max Berlijn, dinsdag 16 april 2013 20:38
"Ik weet niet hoe het met deze (onder)soort zit in gevangenschap, maar doorgaans worden inheemse soorten vanuit Noord-Amerika maar bijzonder weinig uitgevoerd" even aan Dominique V. vragen :-D( die ik ondanks zijn "Max mobbing", hoog heb staan en als een van de belgen met de beste humor ken), heel gaaf hoor met die nieuwe platen. De overeenkomst van de datum met het geval van Denemarken is frappant..
Gewijzigd op: 2013-04-16 20:48:45
reactie
Door: ton eggenhuizen, dinsdag 16 april 2013 21:35
inderdaad gaaf en scherp gereageerd.
twee opmerkingen, 1. ik zie in de linkerhandvleugel wet wat onregelmatigheden. Niet dramatisch, maar toch.
2. Noordamerikanen worden wellicht weinig vanuit N.Amerika ingevoerd, maar deze soort komt toch ook in Midden Amerika/Carraibisch gebied voor?
reactie
Door: Leo JR Boon, dinsdag 16 april 2013 22:35
Ik zeg, gefeliciteerd!
reactie
Door: Marc van der Aa, woensdag 17 april 2013 08:33
En ook hier worden ze er enthousiast van. Gaaf hoor.
http://birdingfrontiers.c...
Gewijzigd op: 2013-04-17 21:35:56
reactie
Door: August van Rijn, woensdag 17 april 2013 09:22
Even een aantal contacten gemaild in de voliere wereld . Deze vogel word bijna niet gehouden en is eigenlijk ook niet interessant voor ze. Dit in tegenstelling tot Glansspreeuwen. Ik denk dus ook een nieuwe soort voor Nederland.
reactie
Door: Gert Ottens, woensdag 17 april 2013 09:57
@Ton, deze soort komt niet zuidelijker voor dan Texas (waar de noordelijke ondersoort versicolor overwinterd). Wel komen er in het Caribisch Gebied verwante (en gelijkende) soorten voor. Die zijn op grond van de foto's van Mervyn echter uit te sluiten.
reactie
Door: Sander Bot, woensdag 17 april 2013 10:46
Wow, gaaf hoor. De soort is in Nederland nog
nooit
gekweekt, dus de kans dat er op dit moment wildvang Glanstroepiaal in een collectie zit is inderdaad nihil, zoals eerder aangehaald is de import uit Noord-Amerika nagenoeg nul. Alleen ship assist is niet uit te sluiten, maar dat stond tot nu toe de aanvaarding van Amerikaanse zangers niet in de weg (spotlijster), dus je zou zeggen dat we op weg zijn naar een nieuwe soort voor de WP!? Hip hoor.
reactie
Door: Gijsbert van der Bent, woensdag 17 april 2013 15:35
Nieuwe voor de WP? Hebben we die ooit wel eens gehad in NL?
reactie
Door: Sander Bot, woensdag 17 april 2013 17:14
De soort staat niet in het 'exremely rare birds in the WP' boek van Marcel Haas... Dan is ie óf niet extremely rare, of superduper extremely rare.
reactie
Door: August van Rijn, woensdag 17 april 2013 17:50
Je hebt misschien kans dat de Denen hun geval opnieuw gaan bekijken? Dan is het de tweede
reactie
Door: Jan Hein van Steenis, woensdag 17 april 2013 17:51
Hij is eerder in de WP gezien (Denemarken?) (hij staat nl. in Lewington et al, Field Guide to the Rare Birds of Britain & Europe), maar blijkbaar niet aanvaard?
Weliswaar beter dan een Boat-tailed, maar ik zou soorten pas als "overgevlogen" (en daarmee toch een graadje beter dan overgevaren à la Spotlijster, Zanggors etc) beschouwen als ze in het najaar op de Azoren, Cape Clear, Scillies of Ouessant zouden opduiken.
reactie
Door: Marc van der Aa, woensdag 17 april 2013 19:28
Waarom Jan Hein? Sommige sparrows vertonen bijvoorbeeld namelijk veel meer een voorjaars vagrancy dus waarom zo'n troepiaal niet?
reactie
Door: Jan Hein van Steenis, woensdag 17 april 2013 20:30
Die voorjaarsvagrancy van soorten die tamelijk noordelijk overwinteren & (dus) niet over de Atlantische Oceaan trekken vind ik nou juist een beetje dubieus. Maar het is natuurlijk wel een wilde vogel en volgens de regels van de CDNA moet deze vogel gewoon aanvaard worden. De vogel in Denemarken was overigens op Sjælland, maart-april (!) 1970.
reactie
Door: Steven Wytema, donderdag 18 april 2013 10:43
Het zal niemand verbazen, maar Glanstroepiaal is door niemand voorspeld in het voorspelspel! Alweer geen punten dus... gelukkig hebben we nog een heel voorjaar voor de boeg.
reactie
Door: Ricardo van Dijk, donderdag 18 april 2013 15:17
Even een basisvraag: waarom was het een Glanstroepiaal en geen Glansspreeuw? Het lijkt behoorlijk op elkaar dus wat sluit Glansspreeuw Uit?
reactie
Door: Jan Hein van Steenis, donderdag 18 april 2013 19:18
Kijk eens naar die merkwaardig gevormde staart!
reactie
Door: Ronald Messemaker, vrijdag 19 april 2013 17:56
Wild of niet wild, deze is er erg knap uitgepikt door Mervyn........
reactie
Door: silvan laan, zaterdag 4 mei 2013 20:40
Roy zag m het eerst dacht ik?
reactie
Door: Edwin Schuller, zondag 22 juni 2014 13:31
Hij is aanvaard! -> http://www.dutchavifauna.....
Gewijzigd op: 2014-06-22 14:53:24
reactie
Door: Max Berlijn, zondag 22 juni 2014 15:15
Mooi zo, gefeliciteerd.
reactie
Door: Vincent Hart, zondag 22 juni 2014 23:49
Een vergissing.
reactie
Door: Edwin Schuller, maandag 23 juni 2014 08:07
Jij gelooft er niet in?
reactie
Door: Vincent Hart, maandag 23 juni 2014 16:20
Of ik erin geloof lijkt me niet relevant. Ik vind dat deze vogel niet aanvaard had moeten (of eigenlijk: hoeven) worden.
reactie
Door: Arnoud B. van den Berg, vrijdag 27 juni 2014 15:42
Als je het trekgedrag in aanmerking neemt, kun je concluderen dat er soorten op de WP-lijst staan waarvoor een transatlantische oversteek aanzienlijk minder waarschijnlijk lijkt dan voor Common Grackle. Soms komt een Amerikaanse dwaalgastsoort nu eenmaal niet eerst in de bekende landen voor transatlantische dwaalgasten (Azoren, Ierland of IJsland) maar op het vasteland: daar zijn meer voorbeelden van (zoals onze Bandijsvogel, of Black-throated Green op Helgoland). Kortom: lijkt me een consequente beslissing van de CDNA.
reactie
Door: Ben Wielstra, zaterdag 28 juni 2014 00:59
Dat zou je kunnen opvatten als "ach, er staat al zo veel rommel op die lijst" Arnoud.
reactie
Door: Max Berlijn, zaterdag 28 juni 2014 08:23
Ben en Vincent, de standpunten van de NL aanpak worden nu al jaren periodiek uiteengezet door o.a Arnoud, Jan en mijzelf. Ik geloof heilig in die aanpak (zie persoonlijk 0 verschil tussen deze Grackle en de Roodborstlijster, alles wordt gehouden zelfs Roodkopklauwieren). Echter indien er nu een jongere generatie is die dat collectief niet meer doet moet het anders en moet die generatie dat gewoon inregelen, toch? Het CDNA is inmiddels goed verjongt dus koppen bij elkaar en de "mastodonten" horen het graag en tellen volgens de nieuwe uitkomst.
Gewijzigd op: 2014-06-28 08:26:53
reactie
Door: Ben Wielstra, zaterdag 28 juni 2014 08:47
Ik heb geen probleem met de grackle hoor, het is geen eend.
reactie
Door: Arnoud B. van den Berg, zaterdag 28 juni 2014 10:17
Na lang wikken en wegen kwamen Jan, Max en vele anderen tijdens hun CDNA-loopbaan tot de conclusie dat het ondoenlijk is om op basis van statistische gegevens over, bijvoorbeeld, vogelhandel en trekgedrag verschillende categorieën dwaalgasten te onderscheiden. Uiteindelijk zijn het altijd weer sentimenten en persoonlijke ervaringen waarom bij 'eenden', Jufferkraanvogel of Indigogors automatisch vraagtekens worden geplaatst en bij Sneeuwuilen, Vale Lijsters en Zwartkopgorzen niet.
reactie
Door: Arnoud B. van den Berg, zaterdag 28 juni 2014 10:21
@Max: onze nationale lijst is niet iets van generaties maar van elke burger (blijf nog maar lang leven...). Op elke nationale lijst staan zoals je weet talloze dwaalgastsoorten waarvan niemand met zekerheid kan zeggen of er onder de gevallen exemplaren zijn die zich zonder hulp van de mens hebben verplaatst. Je zou ze 'rommel' kunnen noemen: in ons land hebben we er per definitie wat minder van dan elders omdat we nog steeds 10 ge-introduceerde soorten buiten de lijst houden. Maar zoals zo vaak door anderen uitgelegd (een mantra): je kunt bij elke dwaalgast vraagtekens plaatsen, zelfs als het steltlopers, lijsters of zangers zijn, want je weet zo goed als nooit hoe ze hier zijn gearriveerd. Als je je dan ook nog bedenkt dat hybriden vaak onmogelijk zijn te traceren, kun je concluderen dat het werken aan zo'n lijst niet iets is voor puristen...
reactie
Door: Gijsbert van der Bent, zondag 29 juni 2014 10:25
Prima hoor, onze CDNA. De aanpak van onze commissie (de oudste ter wereld, en wat mij betreft nog steeds de beste) is in ieder geval duidelijk en biedt voor iedereen die een lijst wil bijhouden een prima houvast.
De CDNA is ook niet statisch. Denk aan al die herzieningen, waarin voortschrijdende inzichten worden verwerkt, al dan niet door jong bloed dat de commissie komt versterken (Jan , Max en zelfs Arnoud zijn ook ooit jong geweest).

reactie
Door: Leo Stegeman, maandag 28 juli 2014 15:01
Die boat-tailed grackle van een tijdje geleden in Zeeland wordt dan dus ook aanvaard neem ik aan? De noordelijke vogels in de US trekken ook dus...Is alleen niet ingedient geloof ik...
reactie
Door: Garry Bakker, dinsdag 29 juli 2014 16:24
Het is maar net wat je trekken noemt: "Most Boat-tailed Grackles do not migrate. Northern populations withdraw south of Virginia in the winter, and post-breeding birds in Texas move slightly south along the Gulf Coast".
reactie
Door: Ruud van Beusekom, woensdag 30 juli 2014 22:32
De tweede nieuwe soort voor Nederland over de Kamperhoek, ook wel Klein-Breskens genoemd. Eerder al Keizerarend in 2005. Hoeveel heeft Breskens er eigenlijk? ;-)
reactie
Door: Rudy Offereins, donderdag 31 juli 2014 15:12
Daar zat 's een White-cheecked Starling, ha ha
reactie
Door: dominique verbelen, maandag 4 augustus 2014 23:29
Nederlanders: het blijft een rare ondersoort. Wat mij betreft perfect splitwaardig :-)
reactie
Door: Folkert Jan Hoogstra, maandag 17 november 2014 15:29
http://rarebirdspain.blog...

Je bent niet ingelogd, je moet ingelogd zijn om reacties te plaatsen.